csvnam
09-10-2014, 07:54 PM
Khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) giới thiệu vùng du lịch mới :
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng mình , tuyệt đại đa số các vườn nhà nước đều cát cứ giữa bừa bãi ngàn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nạm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa đặng đánh giá là vùng khô hạn ở nhiều Nam Á. Tại đây đặng các nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu không khác chi Châu Phi thường những vùng bán hoang mạc thường gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng san hô nguyên lành và độc đáo tới mức mộng mị hồn.
Nếu Ninh Thuận đặng xếp là chốn khô hạn và nắng nóng nhất nước thì vườn nhà nước Núi Chúa là vùng hanh khô nhất ở tỉnh này. Dải nam quanh năm cơ hồ chỉ có nắng gió , rất ít ngày mưa. Vì vậy khách khứa lạ tới đây thường ví von rằng: Phan Rang có tức thị "gió như phạng và nắng như rang". Vào nửa ngày 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng ta phóng xe máy về Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám da mặt.
Con dùng làm thức ăn của nắng
Rời đìa Nại , Tri Mộc , chúng ta chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải về Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con dùng làm thức ăn mới bật , tráng nhựa phẳng là hàng theo bờ biển nên gió thộc vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là phái cùng muối đeo tên Đầm thiên tử , chốn đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét trùm bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 hiện giờ trưa , phái cùng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đang những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn rợn người. Mặc dầu chỉ bào bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào rầm rập cũng không xua đặng cái nóng bất kham. Ven dùng làm thức ăn các khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng vũ khí lại có người bán vé số , hụi kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi nhìn ra dùng làm thức ăn một cách trạng thái đờ đẫn như pho tượng. Khác những chốn mình đã tới , người bán vé số thường đeo chiếc túi Về trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số bộc trực vào mặt chào mời gấp gấp và nếu không bán đặng , hụi lầm bầm chửi cút phẳng những câu ác độc. Trong vai người về mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , mình phát hiện hụi là những con người hiền lành kiên nhẫn. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới vũ khí keo “Chị bán vài tấm vé số như thế nè sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán đặng , hành tỏi nắng quá bị rụi rồi , lùng đặng cùng nè mừng cùng đó chú ơi!”. Chị phản hồi mà không nhìn mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn dùng làm thức ăn hàng theo tuyến Vĩnh Hải đang thi công , thật ra là đang thay thế những khúc cua tay áo thường dùng làm thức ăn vòng. Âm vang tiếng máy khoan ngọc , đập ngọc chấn động một không gian tĩnh lặng , ở từ xa đã nhận ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng tôi dừng xe ngồi bệt trên dùng làm thức ăn hỏi chuyện , đặng các kỹ sư và công nhân mặt đang lấm lem đất cát cho biết “Con dùng làm thức ăn nè ra tới phân biệt với tỉnh lộ I tận thành thị Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy đã hoàn thành , chỉ riêng đoạn 5km nè là phần sau chót , hẳn cũng vài ngày nữa mới xong”. Đứng trên dốc ngọc dựng tại đây nhìn xuống biển bào 400m , mình bất thần nhận ra gạt bỏ người sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây quay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đang trên dốc vài ngôi nhà tềnh toàng nằm trong vườn đào lộn hột với bầy bò núi. Dọc dùng làm thức ăn bò chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ dùng làm thức ăn mở mắt trừng trừng nhưng chốc có tiếng động của người thường xe chúng bật dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô vũ khí rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi ngọc , đào lộn hột đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vèo vèo rát bỏng , nhưng khu rừng lùn nè hẵng tươi tốt. Ở trên đỉnh đồi thấp , đồi cao hàng chục con bò cố kỉnh trèo lên đỉnh nhìn về biển cả , xinh như giành vẽ. Hình ảnh của bò , núi , biển cho chộ dáng vẻ hoang sơ của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tiềm thức mình hẵng thú vị ngắm nghía bầy bò núi quay đầu ra biển be be gọi bầy hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng vẻ tự nhiên , chứ không phải dành cho con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng dùng làm thức ăn bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… biểu rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi rìa biển hay là ra tận bờ cát gió thổi như phạng thấm vào da thịt. Trên con dùng làm thức ăn nè , tầm mắt của người đình huỳnh phóng tận đỉnh núi , quét ra biển xanh xa tít ngoài khơi. Hình ảnh và không gian rìa đường chẳng những tình: tình ý mà đang nhuộm đầy chất thơ. Được về , ngắm nghía , nhìn nam và người thường đất nước gấm vóc mới chộ quê mình xinh , nước mình đặng tự nhiên ưu đãi. Cái chính là thế hệ bây chừ và con cháu mai hậu có giữ đặng hồn di sản của cha ông đặt lại thường bởi chưng bừa bãi cuộc đeo cho mướn 70 mỗi câu có bốn không lùng rà đặt rồi sau đó đang lại là một thành thị thường vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất cho mướn ấy người bệnh không có cửa đặt vào thì Yàng ơi đang gì là quê bọ nam tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với chốn mình ở thì tình ái dành cho hắn chỉ là một hình bóng nhạt nhẽo nhòa.
Tôi đã từng cố ý định lùng về Núi Chúa từ một cuộc gặp gỡ Bạc tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ bào đây 9 mỗi câu có bốn tại một quán cà phê rìa hồ Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , mình ngẫu nhiên gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi độc thân nhìn ra dòng người một cách tuyệt vọng. Tôi đoán , hẳn là vị lữ khách khứa có tâm trạng , nên chủ động đeo ly cà phê tới làm quen với được tràn đầy hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp đặng người nói cùng ngôn ngữ , cùng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên mình là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng bầy 6 ngày tại Núi Chúa vào mỗi câu có bốn 69 của thế kỷ trước. Ông Dan đập tay vào chân khuyết biểu rằng ông đã đặt lại một phần thân thể mình tại Núi Chúa bởi chưng trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Nam nè ông muốn về lại chiến trường cũ đặt nghe một thì trẻ trai. Dan nhờ mình dẫn dùng làm thức ăn tới Núi Chúa nhưng mình chối từ bởi chưng không biết địa danh nè ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin đặng một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên má khiến mình không khỏi chạnh lòng. Chiến giành không phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đang một thứ khác dằng dai hơn là tình người , tuổi trẻ và nỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi mình không gặp lại ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hay là về thông dịch cho các cựu binh Mỹ mình lại nghe về Núi Chúa , nghe giọt nước mắt của một bộ đội già trong vô vọng rồi nghe những thương binh nước mình của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , nhân dân là người bị thật và nỗi đau to nhất thuộc lòng về những người nạ một thì đeo nặng đẻ đau với niềm được tràn đầy hy vọng về khúc dạ dày của mình.
12 hiện giờ trưa CN , chúng ta tới bừa bãi bản doanh vườn nhà nước Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , hầm Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại quay mặt ra hướng nhiều bào biển độ 200m. Thật không may cho chúng ta không sai vào ngày hắn nên văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phu phụ kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào gan dạ , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn may mắn là gặp đặng Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó buồng khoa học và giao tế quốc tế cùng với các nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đang ở lại vườn đặt nghiên cứu loài bọ mới vạc hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo cho mình xem 5 con bọ quê ( tiếng Anh là Stid ) đang ngọ nguậy trong hộp vừa bắt đặng trên đỉnh Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với mình một cách sung mãn: “Ông xem đây! loại Stid nè có mặt trên trái đất nè từ mỗi câu có bốn 1876 , sau đó bị tuyệt chủng tới nay lại hiện ra tại khu bán hoang mạc nè đó là một đào lộn hột lạ. Mấy mỗi câu có bốn nay chúng ta về hết các vườn nhà nước Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại nè thường sống về đêm trên đỉnh núi , phải nặng nhọc lắm mới lùng thấy. Joachim cấp một con ra dứ dứ Về trước mặt mình và cười rất mãn nguyện về nghề nghiệp của mình. Tôi không phải là người nghiên cứu sâu bọ nên nhìn loại bọ nè cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng nhưng nhìn vẻ mặt của hụi mình phải vỗ tay đôm đốp chúc hạ , bởi chưng đó là công sức mồ hôi và những đêm thức màu đỏ tận trên đỉnh núi cao , chỉ có những tình nhân nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với mình phẳng tiếng Pháp lẫn tiếng Anh nhưng chốc gặp lũ nghiên cứu đệ chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ đệ ta đều sử dụng thông tỏ như nhau đánh mình thật sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông tỏ 3 ngôn ngữ chính của thế giới Anh-Pháp-Đức , đang thứ dân thì sao?” , mình hỏi. “Trời! chúng ta là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 ngôn ngữ nè sẽ trở nên rào cản. Văn hóa Châu Âu là của chung , nên phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai mình một cách thân tình như thầm kín Thú dữ đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải về Phan Rang cùng với lũ nghiên cứu bò sát. Trước chốc lên xe , Trịnh biểu chúng ta ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ hụi dẫn trèo núi sau đó nên về Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không về hết khu vực nè xem như chưa biết gì về khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng ta rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp đặng một lũ dân “phượt” , trên vai lủng củng máy ảnh. Họ đã tới đây Hai ba lần , đặng kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng buồng bảo tồn vườn nhà nước Núi Chúa chỉ dẫn , nên có vẻ khá thông tỏ đường đi nước bước.
đoàn trưởng của lũ thanh niên nè là một “Ta bọ lô” có “số má” ở Việt Nam từng 3 lần trèo đỉnh Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da trắng mun , đầu quấn khăn rằng với thân thể vạm vỡ như hùng bi nạ vĩ đại. Sơn cho biết lên đỉnh núi Chúa đang khổ thân hơn trèo đỉnh nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , bởi chưng dùng làm thức ăn lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng lại dài và vòng vèo qua hết đỉnh núi nè sang đỉnh núi khác với cái nắng như nung , vũ khí rừng cũng sắt se , chưng lên nhỏ xíu , gai nhọn tua tủa , đập vào chiếc lá cũng chộ nhói. Nhưng cũng nhờ thế mà mỗi cây xanh trên ngọc tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh mắt.
chúng ta khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc lòng làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và nhìn biển rõ hơn. Cứ qua một rừng cỏ gianh , lại chộ một đỉnh núi mới bộc trực Về trước mặt. Hùng Sơn nói bông rằng đặt chinh phục đỉnh núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 đỉnh núi khác là núi Chúa gạn , Chúa cháu , Chúa đệ , Chúa đệ , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng ta là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn thường về phía mé khích lệ bởi chưng sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả bọ hệ đẻ thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn san hô. Ngoài những rạn san hô đặng đánh giá là xinh và Đa chủng nhất Việt Nam , đang có bãi Thịt là chốn rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô nên ở độ cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cỗi đầy gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật sản vật phong phú , và từ 800m trở lên là hiện ra nhiều loại vũ khí lá kim , như vũ khí hoàng đàn giả , vũ khí kim giao , thanh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu về nhiều chốn chưa chộ ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi đặng hơn 1 hiện giờ đồng hồ , cảm chộ không thể tiếp kiến đặng nữa nên chúng ta ra hiệu xin dừng lại , bởi chưng thật ra chúng ta chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành vẫy tay chào từ biệt đeo theo nỗi màng của người thua cuộc.
3h chiều , chúng ta quay về làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn nhà nước , ngồi dưới bóng câu đào lộn hột uống nước mía và nhai sắn tôm sống cầm hơi và cũng đặt hỏi thăm cuộc sống của bà con. Một người dân xứ sở , tên là Lê thành công ngồi cùng bàn nước mía nói với chúng ta phẳng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm ruộng , làm rẫy , lấy Dạ dày , lấy sáp và các loại lâm thổ sản. Nữ giới và trẻ mỏ chặt củi bán. Người nam thường sống phẳng nghề thắp than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang đặng hưởng chính sách từ Các quy định 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , đặt vào rừng lùng sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con nhỏ và trẻ mỏ. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nghe chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ mình sinh ra ở rừng , to lên từ rừng mà không vào rừng kiếm ăn thì biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người trải đời , kiến thức rộng , đệ có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng ngày qua lại dùng làm thức ăn núi Chúa nên khá rành. Anh kể: Dạo mỗi câu có bốn 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc lòng Quỹ gác canh động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lui hằng hiện giờ , không chộ đồng hồ đo động đậy , ông thiết nghĩ máy hư , Cởi ra sửa. Nhưng thực tiễn máy không hư , nguyên do chỉ bởi chưng vùng đất nè quá khô tới mức máy không thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy thân vũ khí cóc rừng đặt mỗi câu có bốn sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người con trai nức danh sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nghe mình đã lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi , 60 mỗi câu có bốn tọng thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai đang nghe cái tên Mười Nuôi của ông , mà hụi chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , đến lúc tuổi già , giã biệt nghề sóng nước , ông thường sống trong cảm giác tội Về trước biển đời. Người con trai chăm tọng rùa mỗi câu có bốn cũ , hiện giờ lại tự nguyện đỡ đẻ cho rùa. Ngày ngày , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , lùng ổ trứng của chúng , khoanh vùng , gác canh cho trứng nở. Có chốc rùa đẻ trên sát rìa nước , ông sợ nước quân lữ lên , ổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời ổ lên chốn cao hơn. Đến chốc rùa nở , ông lại lùng bào đưa chúng ra biển. Một vài người trong làng chộ ông nặng nhọc đỡ đẻ cho rùa , hụi cũng tự nguyện theo ông. Đến mỗi câu có bốn 2003 , chốc WWF nhiều Dương tài trợ đề án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được mỗi cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm heo hút nè đã trở nên chốn về về của ông đến tận 4 mỗi câu có bốn qua.
Trên đường đi về hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng phẳng xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng tôi tăng tốc đuổi theo quân địch , tới chốc tiếp cận , một chú quay sang nói như hét “ Đừng Thú dữ kiểm lâm nha! Tụi mình dân chở than mướn kiếm ăn đặng 50 ngàn một chuyến , lũ nè ngán mấy ổng nên chờ trưa CN mới về mà!”. “Thế một lò than ra lùng đặng bao nhiêu tiền” , mình hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy cùng lúc. “Hỏi mấy thằng cha thắp than chứ! Tụi hắn đang trốn dưới suối , nhưng tha hắn về , hắn nghèo khó lắm , thằng nè cũng ốm nhách , đen thui hà!”. Chúng tôi giảm ga đặt quay đầu xe đang nghe hai đệ thồ than chào từ biệt phẳng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng hẵng đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh tới mức mê hồn. Vĩnh Hy đặng hai dãy núi ngọc chở che ở giữa là hồ nước biển ra vào , hàng ngày có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh như giành vẽ , các hòn cù lao xanh ngát bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đang dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên dùng làm thức ăn ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nghe những người địa phương bàn tán với nhau đề án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ cùng , trong đó có 30 ha nam rừng phòng hộ thuộc lòng vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa ố trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của nước mình vươn lên ngành công nghiệp không khói đeo lại lợi ích nhà nước. Nhưng trong tiềm thức , mình cứ nghe tới Jeff Rutherford , giảng sư về môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp mình ở hồ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi nè cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái nỗi gì mà chốn nè cũng ùa bê tông , đường nhựa bộc trực tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là đẻ thái!”
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng mình , tuyệt đại đa số các vườn nhà nước đều cát cứ giữa bừa bãi ngàn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nạm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa đặng đánh giá là vùng khô hạn ở nhiều Nam Á. Tại đây đặng các nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu không khác chi Châu Phi thường những vùng bán hoang mạc thường gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng san hô nguyên lành và độc đáo tới mức mộng mị hồn.
Nếu Ninh Thuận đặng xếp là chốn khô hạn và nắng nóng nhất nước thì vườn nhà nước Núi Chúa là vùng hanh khô nhất ở tỉnh này. Dải nam quanh năm cơ hồ chỉ có nắng gió , rất ít ngày mưa. Vì vậy khách khứa lạ tới đây thường ví von rằng: Phan Rang có tức thị "gió như phạng và nắng như rang". Vào nửa ngày 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng ta phóng xe máy về Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám da mặt.
Con dùng làm thức ăn của nắng
Rời đìa Nại , Tri Mộc , chúng ta chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải về Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con dùng làm thức ăn mới bật , tráng nhựa phẳng là hàng theo bờ biển nên gió thộc vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là phái cùng muối đeo tên Đầm thiên tử , chốn đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét trùm bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 hiện giờ trưa , phái cùng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đang những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn rợn người. Mặc dầu chỉ bào bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào rầm rập cũng không xua đặng cái nóng bất kham. Ven dùng làm thức ăn các khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng vũ khí lại có người bán vé số , hụi kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi nhìn ra dùng làm thức ăn một cách trạng thái đờ đẫn như pho tượng. Khác những chốn mình đã tới , người bán vé số thường đeo chiếc túi Về trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số bộc trực vào mặt chào mời gấp gấp và nếu không bán đặng , hụi lầm bầm chửi cút phẳng những câu ác độc. Trong vai người về mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , mình phát hiện hụi là những con người hiền lành kiên nhẫn. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới vũ khí keo “Chị bán vài tấm vé số như thế nè sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán đặng , hành tỏi nắng quá bị rụi rồi , lùng đặng cùng nè mừng cùng đó chú ơi!”. Chị phản hồi mà không nhìn mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn dùng làm thức ăn hàng theo tuyến Vĩnh Hải đang thi công , thật ra là đang thay thế những khúc cua tay áo thường dùng làm thức ăn vòng. Âm vang tiếng máy khoan ngọc , đập ngọc chấn động một không gian tĩnh lặng , ở từ xa đã nhận ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng tôi dừng xe ngồi bệt trên dùng làm thức ăn hỏi chuyện , đặng các kỹ sư và công nhân mặt đang lấm lem đất cát cho biết “Con dùng làm thức ăn nè ra tới phân biệt với tỉnh lộ I tận thành thị Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy đã hoàn thành , chỉ riêng đoạn 5km nè là phần sau chót , hẳn cũng vài ngày nữa mới xong”. Đứng trên dốc ngọc dựng tại đây nhìn xuống biển bào 400m , mình bất thần nhận ra gạt bỏ người sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây quay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đang trên dốc vài ngôi nhà tềnh toàng nằm trong vườn đào lộn hột với bầy bò núi. Dọc dùng làm thức ăn bò chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ dùng làm thức ăn mở mắt trừng trừng nhưng chốc có tiếng động của người thường xe chúng bật dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô vũ khí rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi ngọc , đào lộn hột đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vèo vèo rát bỏng , nhưng khu rừng lùn nè hẵng tươi tốt. Ở trên đỉnh đồi thấp , đồi cao hàng chục con bò cố kỉnh trèo lên đỉnh nhìn về biển cả , xinh như giành vẽ. Hình ảnh của bò , núi , biển cho chộ dáng vẻ hoang sơ của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tiềm thức mình hẵng thú vị ngắm nghía bầy bò núi quay đầu ra biển be be gọi bầy hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng vẻ tự nhiên , chứ không phải dành cho con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng dùng làm thức ăn bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… biểu rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi rìa biển hay là ra tận bờ cát gió thổi như phạng thấm vào da thịt. Trên con dùng làm thức ăn nè , tầm mắt của người đình huỳnh phóng tận đỉnh núi , quét ra biển xanh xa tít ngoài khơi. Hình ảnh và không gian rìa đường chẳng những tình: tình ý mà đang nhuộm đầy chất thơ. Được về , ngắm nghía , nhìn nam và người thường đất nước gấm vóc mới chộ quê mình xinh , nước mình đặng tự nhiên ưu đãi. Cái chính là thế hệ bây chừ và con cháu mai hậu có giữ đặng hồn di sản của cha ông đặt lại thường bởi chưng bừa bãi cuộc đeo cho mướn 70 mỗi câu có bốn không lùng rà đặt rồi sau đó đang lại là một thành thị thường vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất cho mướn ấy người bệnh không có cửa đặt vào thì Yàng ơi đang gì là quê bọ nam tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với chốn mình ở thì tình ái dành cho hắn chỉ là một hình bóng nhạt nhẽo nhòa.
Tôi đã từng cố ý định lùng về Núi Chúa từ một cuộc gặp gỡ Bạc tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ bào đây 9 mỗi câu có bốn tại một quán cà phê rìa hồ Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , mình ngẫu nhiên gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi độc thân nhìn ra dòng người một cách tuyệt vọng. Tôi đoán , hẳn là vị lữ khách khứa có tâm trạng , nên chủ động đeo ly cà phê tới làm quen với được tràn đầy hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp đặng người nói cùng ngôn ngữ , cùng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên mình là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng bầy 6 ngày tại Núi Chúa vào mỗi câu có bốn 69 của thế kỷ trước. Ông Dan đập tay vào chân khuyết biểu rằng ông đã đặt lại một phần thân thể mình tại Núi Chúa bởi chưng trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Nam nè ông muốn về lại chiến trường cũ đặt nghe một thì trẻ trai. Dan nhờ mình dẫn dùng làm thức ăn tới Núi Chúa nhưng mình chối từ bởi chưng không biết địa danh nè ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin đặng một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên má khiến mình không khỏi chạnh lòng. Chiến giành không phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đang một thứ khác dằng dai hơn là tình người , tuổi trẻ và nỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi mình không gặp lại ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hay là về thông dịch cho các cựu binh Mỹ mình lại nghe về Núi Chúa , nghe giọt nước mắt của một bộ đội già trong vô vọng rồi nghe những thương binh nước mình của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , nhân dân là người bị thật và nỗi đau to nhất thuộc lòng về những người nạ một thì đeo nặng đẻ đau với niềm được tràn đầy hy vọng về khúc dạ dày của mình.
12 hiện giờ trưa CN , chúng ta tới bừa bãi bản doanh vườn nhà nước Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , hầm Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại quay mặt ra hướng nhiều bào biển độ 200m. Thật không may cho chúng ta không sai vào ngày hắn nên văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phu phụ kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào gan dạ , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn may mắn là gặp đặng Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó buồng khoa học và giao tế quốc tế cùng với các nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đang ở lại vườn đặt nghiên cứu loài bọ mới vạc hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo cho mình xem 5 con bọ quê ( tiếng Anh là Stid ) đang ngọ nguậy trong hộp vừa bắt đặng trên đỉnh Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với mình một cách sung mãn: “Ông xem đây! loại Stid nè có mặt trên trái đất nè từ mỗi câu có bốn 1876 , sau đó bị tuyệt chủng tới nay lại hiện ra tại khu bán hoang mạc nè đó là một đào lộn hột lạ. Mấy mỗi câu có bốn nay chúng ta về hết các vườn nhà nước Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại nè thường sống về đêm trên đỉnh núi , phải nặng nhọc lắm mới lùng thấy. Joachim cấp một con ra dứ dứ Về trước mặt mình và cười rất mãn nguyện về nghề nghiệp của mình. Tôi không phải là người nghiên cứu sâu bọ nên nhìn loại bọ nè cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng nhưng nhìn vẻ mặt của hụi mình phải vỗ tay đôm đốp chúc hạ , bởi chưng đó là công sức mồ hôi và những đêm thức màu đỏ tận trên đỉnh núi cao , chỉ có những tình nhân nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với mình phẳng tiếng Pháp lẫn tiếng Anh nhưng chốc gặp lũ nghiên cứu đệ chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ đệ ta đều sử dụng thông tỏ như nhau đánh mình thật sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông tỏ 3 ngôn ngữ chính của thế giới Anh-Pháp-Đức , đang thứ dân thì sao?” , mình hỏi. “Trời! chúng ta là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 ngôn ngữ nè sẽ trở nên rào cản. Văn hóa Châu Âu là của chung , nên phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai mình một cách thân tình như thầm kín Thú dữ đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải về Phan Rang cùng với lũ nghiên cứu bò sát. Trước chốc lên xe , Trịnh biểu chúng ta ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ hụi dẫn trèo núi sau đó nên về Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không về hết khu vực nè xem như chưa biết gì về khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng ta rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp đặng một lũ dân “phượt” , trên vai lủng củng máy ảnh. Họ đã tới đây Hai ba lần , đặng kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng buồng bảo tồn vườn nhà nước Núi Chúa chỉ dẫn , nên có vẻ khá thông tỏ đường đi nước bước.
đoàn trưởng của lũ thanh niên nè là một “Ta bọ lô” có “số má” ở Việt Nam từng 3 lần trèo đỉnh Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da trắng mun , đầu quấn khăn rằng với thân thể vạm vỡ như hùng bi nạ vĩ đại. Sơn cho biết lên đỉnh núi Chúa đang khổ thân hơn trèo đỉnh nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , bởi chưng dùng làm thức ăn lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng lại dài và vòng vèo qua hết đỉnh núi nè sang đỉnh núi khác với cái nắng như nung , vũ khí rừng cũng sắt se , chưng lên nhỏ xíu , gai nhọn tua tủa , đập vào chiếc lá cũng chộ nhói. Nhưng cũng nhờ thế mà mỗi cây xanh trên ngọc tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh mắt.
chúng ta khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc lòng làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và nhìn biển rõ hơn. Cứ qua một rừng cỏ gianh , lại chộ một đỉnh núi mới bộc trực Về trước mặt. Hùng Sơn nói bông rằng đặt chinh phục đỉnh núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 đỉnh núi khác là núi Chúa gạn , Chúa cháu , Chúa đệ , Chúa đệ , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng ta là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn thường về phía mé khích lệ bởi chưng sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả bọ hệ đẻ thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn san hô. Ngoài những rạn san hô đặng đánh giá là xinh và Đa chủng nhất Việt Nam , đang có bãi Thịt là chốn rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô nên ở độ cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cỗi đầy gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật sản vật phong phú , và từ 800m trở lên là hiện ra nhiều loại vũ khí lá kim , như vũ khí hoàng đàn giả , vũ khí kim giao , thanh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu về nhiều chốn chưa chộ ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi đặng hơn 1 hiện giờ đồng hồ , cảm chộ không thể tiếp kiến đặng nữa nên chúng ta ra hiệu xin dừng lại , bởi chưng thật ra chúng ta chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành vẫy tay chào từ biệt đeo theo nỗi màng của người thua cuộc.
3h chiều , chúng ta quay về làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn nhà nước , ngồi dưới bóng câu đào lộn hột uống nước mía và nhai sắn tôm sống cầm hơi và cũng đặt hỏi thăm cuộc sống của bà con. Một người dân xứ sở , tên là Lê thành công ngồi cùng bàn nước mía nói với chúng ta phẳng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm ruộng , làm rẫy , lấy Dạ dày , lấy sáp và các loại lâm thổ sản. Nữ giới và trẻ mỏ chặt củi bán. Người nam thường sống phẳng nghề thắp than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang đặng hưởng chính sách từ Các quy định 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , đặt vào rừng lùng sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con nhỏ và trẻ mỏ. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nghe chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ mình sinh ra ở rừng , to lên từ rừng mà không vào rừng kiếm ăn thì biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người trải đời , kiến thức rộng , đệ có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng ngày qua lại dùng làm thức ăn núi Chúa nên khá rành. Anh kể: Dạo mỗi câu có bốn 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc lòng Quỹ gác canh động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lui hằng hiện giờ , không chộ đồng hồ đo động đậy , ông thiết nghĩ máy hư , Cởi ra sửa. Nhưng thực tiễn máy không hư , nguyên do chỉ bởi chưng vùng đất nè quá khô tới mức máy không thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy thân vũ khí cóc rừng đặt mỗi câu có bốn sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người con trai nức danh sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nghe mình đã lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi , 60 mỗi câu có bốn tọng thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai đang nghe cái tên Mười Nuôi của ông , mà hụi chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , đến lúc tuổi già , giã biệt nghề sóng nước , ông thường sống trong cảm giác tội Về trước biển đời. Người con trai chăm tọng rùa mỗi câu có bốn cũ , hiện giờ lại tự nguyện đỡ đẻ cho rùa. Ngày ngày , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , lùng ổ trứng của chúng , khoanh vùng , gác canh cho trứng nở. Có chốc rùa đẻ trên sát rìa nước , ông sợ nước quân lữ lên , ổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời ổ lên chốn cao hơn. Đến chốc rùa nở , ông lại lùng bào đưa chúng ra biển. Một vài người trong làng chộ ông nặng nhọc đỡ đẻ cho rùa , hụi cũng tự nguyện theo ông. Đến mỗi câu có bốn 2003 , chốc WWF nhiều Dương tài trợ đề án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được mỗi cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm heo hút nè đã trở nên chốn về về của ông đến tận 4 mỗi câu có bốn qua.
Trên đường đi về hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng phẳng xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng tôi tăng tốc đuổi theo quân địch , tới chốc tiếp cận , một chú quay sang nói như hét “ Đừng Thú dữ kiểm lâm nha! Tụi mình dân chở than mướn kiếm ăn đặng 50 ngàn một chuyến , lũ nè ngán mấy ổng nên chờ trưa CN mới về mà!”. “Thế một lò than ra lùng đặng bao nhiêu tiền” , mình hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy cùng lúc. “Hỏi mấy thằng cha thắp than chứ! Tụi hắn đang trốn dưới suối , nhưng tha hắn về , hắn nghèo khó lắm , thằng nè cũng ốm nhách , đen thui hà!”. Chúng tôi giảm ga đặt quay đầu xe đang nghe hai đệ thồ than chào từ biệt phẳng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng hẵng đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh tới mức mê hồn. Vĩnh Hy đặng hai dãy núi ngọc chở che ở giữa là hồ nước biển ra vào , hàng ngày có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh như giành vẽ , các hòn cù lao xanh ngát bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đang dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên dùng làm thức ăn ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nghe những người địa phương bàn tán với nhau đề án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ cùng , trong đó có 30 ha nam rừng phòng hộ thuộc lòng vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa ố trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của nước mình vươn lên ngành công nghiệp không khói đeo lại lợi ích nhà nước. Nhưng trong tiềm thức , mình cứ nghe tới Jeff Rutherford , giảng sư về môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp mình ở hồ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi nè cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái nỗi gì mà chốn nè cũng ùa bê tông , đường nhựa bộc trực tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là đẻ thái!”